"arc jgufebs, arc gaerTianebebs, aranair sasuliero mimdinareobebsa Tu sxva meTodebs, romlebic, rogorc wesi, eyrdnoba jgufur (socialur da cxovelur) sawyiss adamianSi, ar ZaluZT miiyvanon igi saboloo ganviTarebamde, romelic mxolod da mxolod piradad misTvisaa gankuTvnili! da erTaderTi individualuria midgomiT, rogoricaa luriaanuli kabala, romelic adamianTa modgmisaTvis mxolod axlaxans gaxda cnobili, xdeba amis Sesruleba realuri. amisaTvis arsebobs arisa da zoaris wignebi, romlebic sruliad da uswrafesad gaanTavisufleben pirovnebas, da masTan erTad mTels adamianTa modgmas, egoisturi miswrafebebis monobisagan."
- rabi mixael-ben-pesax portnaari -

forumforumi/audio gakveTilebi

 

Cemi droeba

yvela mniSvnelovani dro samyaroSi yvelaferTan erTad – sofiis regionisaTvis.

udidesi ari

arieicxak luria aSkenazi – ari – daibada ierusalimSi 1534 wels (5294 wels samyaros kalendris mixedviT) Slomo aSkenazis ojaxSi. jer kidev patara asakidan man miipyro yuradReba Tavisi Toris gamorCeuli codniT da misi aRqmis unariT.

misi mama axalgazrda asakSi gardaicvala da amis Semdeg deda bavSvebianad ierusalimidan wavida da dasaxlda egvipteSi Tavis SeZlebul ZmasTan. aseT garemoSi gaizarda icxak aSkenazi. TviTon is faqti, rom igi swavlobda egviptis mTavar rabisTan, radbazTan, metyvelebs imaze, rom igi gaxldaT Toris namdvili mcodne.

1549 wels icxaki daqorwinda sakuTar ZmiSvilze da radganac misi simamri gaxldaT erTob SeZlebuli adamiani, mas hqonda saSualeba gaegrZelebina Toris Seswavla.

CvenTvis ucnobia, Tu rogor daiwyo man kabalas Seswavla. arsebobs uamravi xalxuri Tqmuleba, Tumca mainc ucnobi rCeba, vin iyo misi maswavlebeli kabalas swavlebaSi. darwmunebiT SegviZlia vTqvaT, rom mas, iseve rogorc rabi Simon bar ioxais da rabi ieuda aSlags, WeSmariteba zecidan ewvia, yovelgvari Suamavlis an maswavleblis gareSe, da mis maswavleblebze Cven praqtikulad araferi gvsmenia.

Tumca, SeiZleba vaxsenoT, Tu visgan miiRo man pirveli codna, magram sakuTari unikaluri midgoma kabalasadmi man pirdapir zecidan miiRo sruliad damoukideblad.

36 wlis asakSi igi gadavida cfatSi. im dros, iq cxovrobda ori cnobili Toris mqadagebeli: iosef karo da moSe kordovero, romelic aseve iyo Tavis drois cnobili kabalisti. cfatSi arsebobda uamravi sinagoga, talmuduri skola da erTob aqtiuri sazogadoebrivi da socialuri cxovreba.

rabi icxakma gaxsna sakuTari skola da ukve ramodenime gakveTilis Semdeg gaxda imdenad cnobili Tavisi kabalizmis codniT, rom rabi moSe kordoveros moswavleebi gadavidnen masTan.

28 wlis xaim vitali iyo misi gansakuTrebiT niWieri mowafe. cfatSi dasaxlebidan sul raRac 2 wlis Semdeg mexuTe avis rabi, icxak aSkenazi gardaicvala, ris Semdegac misi skola daixura. sikvdilis win man Tavis mowafes, xaim vitals uanderZa kabalas swavlebis gagrZeleba sruliad martos, rameTu sxvebi mis samyaros kanonTa sistemas sxvebi ubralod ver gaigebdnen.

maswavleblis sikvdilis Semdeg, xaim vitali gadavida sacxovreblad ierusalimSi, Semdeg cota xniT brundeba cfatSi da ukve samudamod gadadis damaskoSi. igi uars ambobs maswavleblobaze da mTel Tavis dros uTmobs im CanawerTa sistematizacias, romlebic man gaakeTa did arisTan gakveTilebis dros.

droTa ganmavlobaSi am CanawerebiT gaivso skivri, romelic cnobili gaxda, rogorc xaim vitalis skivri. man kategoriuli uari Tqva maT gamoqveynebaze. isini mxolod xaim vitalis sikvdilis Semdeg gamosca misma vaJiSvilma, Slomom, isic mxolod is nawili, romelsac igi uwodebda "rva karibWes". amis Semdeg, rabi icxaks aSkenazs ewoda ari – eloki rabi icxaki, RvTiuri rabi icxaki, an arizali – danarTi "zali" niSnavs "kurTxeul mexsierebas".

magram, aris naSromebi mainc ucnobi iyo 10 TaobisaTvis. mxolod rabi ieudi aSlagis mosvlis Semdeg gaxda adamianTaTvis cnobili is unikaluri meTodika, romelic gulisxmobs samyaros kanonTa aRqmas, romelic wiTel zoladaa gaWimuli adamis droidan.

imisaTvis, rom aris naSromebi xelmisawvdomi iyos im sulTaTvis, romlebic ukve mzad arian WeSmariti Ziebisa da sulieris aRmoCenisaTvis, rabi ieudam Seqmna ortomeuli "ets xaim" (sicocxlis xe) sakuTari komentarebiT aris igive saxelwodebis Semoqmedebaze, Semdeg ki Seqmna "talmud esser asfirot".

man am naSromSi Sekriba rCeuli fragmentebi aris naSromebidan, daurTo maT sakuTari komentarebi mkiTxvelTaTvis, imaze Tu rogor unda iyos gagebuli kabalisturi mcnebebi da movlenebi.

gabalistebis gansakuTrebuli sulebi yovel TaobaSi Camodian Cveulebrivi mokvdavebis doneze. magram iseTi udidesi sulebi, rogoricaa rabi Simon bar ioxai (zoaris wignis avtori), ari da rabi ieuda aSlagi (baal sulami), Camodian mxolod adamianis sulTa ganviTarebis mniSvnelovan momentebSi.

amgvarad, rabi Simon bar ioxaim daiwyo zoaris wignis wera, sanam igi sakuTari qveynis rCeul ers miatovebda, romelic 2000 wlian gandevnaSi midioda. ari maSin gamoCnda, rodesac kabalas – Toris Sida nawilis swavlaze akrZalva gauqmda, da rodesac kabala gaxda calkeuli sulebis sayovelTao gamosworebisaTvis aucilebeli. xolo rabi ieuda aSlagis mosvliT cnobili gaxda ukve uTvalavi individualuri sulis sayovelTao gamosworebis bolo periodi.

(meti informaciisaTvis daukavSirdiT el. fostiT!)